Gazteak etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Gazteak etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2019(e)ko martxoaren 5(a), asteartea

José Luis García, "Sexo, poder, religión y política", en Navarra


José Luis García es uno de los pioneros de Cofes, una experiencia navarra pionera en la educación sexual. Acaba de publicar un libro en el que recoge el otro lado de la moneda, veinte polémicas jaleadas por la derecha política y mediática contra la normalización de la educación sexual que se han vivido en Nafarroa en los últimos cuarenta años. A continuación reproducimos distintas partes de la entrevista realizada este domingo en Gara por Matxelo Díaz.


Entrevista al sexólogo José Luis García
Argazkia: Jagoba Manterola / FOKU
En 1982, un chaval de Etxarri Aranatz pintó un pene en la pizarra y el delegado del Ministerio español en Nafarroa abrió expediente. Era Javier Marcotegui, que luego fue consejero De Educación con UPN. En 1986 se denunció a tres ginecólogos por un aborto legal. En 1990 quitaban los preservativos de los kits antisida. Son solo tres ejemplos de 20 polémicas sobre educación sexual en Nafarroa que José Luis García ha recogido en su libro “Sexo, poder, religión y política” (Amazon). Lamentablemente, no son algo del pasado.
«Cuarenta años de trabas a la educación sexual». ¿Podría ser otra manera de titular su libro?
Sí. Es un tema en el que cuesta mucho avanzar. Cuando hablas con generaciones anteriores dicen que no quieren que les pase a sus hijos lo que a ellos les pasó. Y repetimos. Evidentemente, hay cambios. Pero estructuralmente no se ha normalizado la educación sexual. Es decir, que todos los niños y todas las niñas, desde Preescolar hasta la Universidad, reciban unos contenidos programados, sistemáticos, planificados en cada etapa y edad, ... Si no pedimos nada más que eso.
Es una demanda completamente básica.
Claro. Se trata de normalizar el aprendizaje. El sexo le interesa a todo el mundo. Durante toda la vida. Es bueno que estemos capacitados para afrontar eso que tenemos toda la vida. Hay hombres y mujeres que quisieran hacer el amor todos los días. En cambio, no le prestamos atención a eso que nos interesa mucho y le damos más importancia a las Matemáticas o saber si el río Nilo pasa por no sé dónde. Hay conocimientos que no tienen el enganche en la vida cotidiana que tiene la sexualidad. La pregunta es por qué esa obsesión por controlar y reprimir. A lo largo de 40 años analizo 20 iniciativas que ha habido en Navarra. ¿Por qué Navarra? Porque reúne unas características muy particulares. Desde el punto de vista político e ideológico, está muy polarizada. En esta sociedad, el sexo, como otros resortes emocionales, provoca un encontronazo. Por otra parte, todos los partidos que han llegado al poder han modificado los servicios de salud sexual. UPN, PSN y el cuatripartito. Cada uno tiene su planteamiento y su justificación pero lo han hecho. Navarra es la comunidad que más broncas ha tenido con este tema. Existe la paradoja de que al mismo tiempo hay servicios de atención sexual. En Navarra hay una excesiva ideologización de la sexualidad. Llevo tiempo reivindicando que la educación sexual se saque del debate político, ya que es una cuestión de salud. Y que los políticos no se metan en lo que hacen los ciudadanos en la alcoba. Lo que tienen que hacer es ofrecer recursos formativos para que haya profesores bien cualificados y que los chicos y las chicas reciban una educación sexual. La polémica no beneficia nada al proceso de normalización. Si un profesor tiene interés en la educación sexual y ve que hay polémica en la calle no se va a meter. El conflicto ralentiza el proceso y crea un precedente inapropiado para sucesivos intentos. El hecho de que se vaya retrasando todo esto deja las cosas como están. Y las cosas están mal, muy mal. La polémica hurta a los jóvenes su derecho a recibir una educación sexual. Les tenemos abandonados. Les obligamos a informarse a través de Internet y de las películas porno. Vamos a tener consecuencias a medio plazo importantísimas en forma de conductas sexuales raras, patológicas y agresiones sexuales. Puedes encontrar lo que quieras, por raro que sea. Si un niño de diez años ve con frecuencia una película porno, ¿qué idea se a hacer de lo que es una relación sexual? Pues que los tíos tienen una polla de 25 centímetros, siempre en erección, siempre con ganas. Y que las chicas son medio tontas, pero si les das unos azotes se ponen enseguida como una loba sexual. Son una serie de mitos que no tienen nada que ver con la realidad. Me parece terrible que un niño o una niña vaya creciendo con la idea de que elsexo es eso. ¿El resultado? Embarazos no deseados, abortos, infrecciones sexuales, patologías sexuales. Ya está bien. Deberíamos hacer stop e hincarle el diente a esto, a trabajarlo como si fuera un problema de salud.
[...] Cuando suceden episodios como el de la violación múltiple de «La Manada» hay un consenso social de que es necesaria más educación. Pero cuando se aplican programas como Skolae se monta la de San Quintín.
Eso es. Sabemos que hay miles de películas porno, pero una de las modalidades que más se ve es la de sexo en grupo. Una chica penetrada por tres o cuatro chicos a la vez. Al principio no le gusta pero le dan un par de azotes y acepta. Si una chaval ve esa película, ¿qué va a pensar? Que es lo normal y que a la chica que no quiere le das un par de azotes y enseguida se pone como una loba. Es un despropósito. Este años ha habido varias «manadas». No se explica solo por las películas porno, pero por supuesto que contribuye. Por eso, lo que propongo es que los jóvenes tengan una información que contraste la que reciben por el porno. Más científica, más profesional. El porno va a seguir existiendo siempre. Es un elemento muy difícil de controlar, en el que hay muchos intereses económicos y empresas muy poderosas. Lo que tenemos que hacer es capacitar a nuestros jóvenes para que sepan afrontar ese tipo de información, que no se crean esas cosas. Es un estímulo sexual que a algunos adultos les va bien. Pero que no se crean que lo que ocurre ahí es la realidad. Sería una pena que crecieran pensando que eso es así.
[...] En el otro lado de la balanza de esa polarización encontramos una derecha cerril. ¿Es por la influencia del Opus Dei o este es el recurso fácil? ¿Tenemos en Nafarroa una derecha más recalcitrante que en otros lugares de nuestro entorno?
Creo que sí. Creo que UPN reúne unas condiciones muy particulares. Hay gente que está presente como protagonista en todas y cada una de las polémicas que ha habido. Hay uno que de hecho ha estado en todas, desde la del Pito de Etxarri en 1982. La Iglesia y el poder político siempre han ido de la mano. Han formado un tándem muy poderoso a lo largo de la Historia con el objetivo de controlar sistemáticamente la libertad de los ciudadanos. La Iglesia ha usado la culpa sexual como elemento de control extraordinario. Los políticos lo han usado para cuidar sus privilegios y para aumentarlos. Por eso, el poder atrae tanto y se habla de la erótica del poder. Por eso los políticos se matan por el poder. Incluso en el mismo partido o a nivel local. Esa capacidad de tomar decisiones que afectan a los demás es probablemente que les ponga cachondos. En España, con el franquismo se creó un precedente brutal. El nacionalcatolicismo fue durísimo en el terreno sexual. Todo estaba prohibido, todo era pecado. Nuestros abuelos y nuestros padres ha sido víctimas de esa represión brutal. Estaban prohibidos los anticonceptivos. Todo lo que se saliera de la relación heterosexual adulta para tener hijos era pecado. Estos son nuestros antecedentes cercanos, venimos de eso. Es verdad que la Iglesia ha perdido poder, aparentemente. Ha perdido la batalla del aborto, la del divorcio, de los anticonceptivos. Ahora tenemos el tema del abuso sexual, que es un escándalo impresionante. Se ha puesto en segunda fila, pero hay partidos políticos que han cogido ese ideario. Hay una entente entre unos y otros. La Iglesia está ahora más orientada a los países en vías de desarrollo, donde encuentra un mércado muy grande. Aunque la Iglesia sigue siendo propietaria de muchos colegios, además de numerosos edificios. Es una forma de garantizar los privilegios. Saben que la sexualidad es una herramienta para ello. Y si eres capaz de lograr someter en el ámbito de la sexualidad, probablemente someterás en otros [...].

2019(e)ko urtarrilaren 20(a), igandea

Gaztetxeak: "Beti gazte ez, baina beti berria"


Argazkia: Diario de Noticias
Zailtasunak zailtasun, gaztetxeen mugimenduak indartsu jarraitzen du, eredua etengabe berritzen. Berriro okupatu zuten atzo Iruñeko Maravillas gaztetxea, manifestazio jendetsu bat egin eta gero. Eta berriro ere, gaur goizean, polizia sartu egin da. Azala eta hamar orrialde eskaini dizkio gaur Berriagaztetxeen mugimenduari. Beraz, lehenik eta behin, eta lehenbailehen, utzi ordenagailua edo mugikorra eta zoaz ale bat erostera; burua janztearekin batera, euskarazko egunkaria sustatzeko aukera polita duzu eta.
Ezin ez baduzu edo igandea joan bazaizu, hona hemen Maider Galardik idatzitako artikulua. Kazetariak diozkunez, gaztetxeek 1980ko hamarkadan izan zuten gorakada eta, ordutik, belaunaldiz belaunaldi, hainbat gaztek kudeatu dituzte gune horiek. Orain beste loraldi bat dagoela diote eragile batzuek, baina ohar egin dute gaztetxeen kontzeptua zabaldu behar dela.


Beti gazte ez, baina beti berria

Orain ia 55 urte, 1965ean ireki zituen ateak Euskal Herriko lehen gaztetxeak: Larrabetzuko Hori Baik (Bizkaia). Loraldia, ordea, 1980ko hamarkadan etorri zen. Orduan okupatu zituzten Bilboko gaztetxea, Gasteizkoa, Gipuzkoan Azkoitikoa eta Andoaingoa, eta Altsasukoa (Nafarroa), besteak beste. Batzuek iraun dute urte horietan guztietan, bakar batzuk desagertu dira, eta beste batzuk, berriz, itxiarazi egin dituzte. Badira ordutik sortutako gaztetxe berriak ere. Are, duela hamar urte baino 30 bat gaztetxe gehiago zenbatu ditu BERRIAk. Iraunda ere, belaunaldiz belaunaldi pasatu dute gazteek legatua. Hortaz, aldiro eraberritu dira gaztetxeak. Nork okupatzen duen gunea, horrek ematen baitio izaera gaztetxeari. Horregatik, antzeko joerak errepikatu arren, tokiko berezitasunei erreparatu behar zaiela uste dute Iñaki Carro Bilboko Okupazio Bulegoko abokatuak eta Zigor Oleaga Gasteizko gaztetxeko kide ohiak. Edonola ere, haien iritziz, azken boladan gaztetxeek bilakaera bat izan dute, bai parte hartzean, bai izaeran.

Iruñeko Maravillas gaztetxearen itxierak kalera atera ditu berriz ere gaztetxeen aldarriak —2017an egin zituzten azkenekoz Euskal Herriko gaztetxeen topaketak, Arrotxapeko gaztetxean, Iruñean—, eta mahai gainean jarri du auzia. Euskal Herriko hainbat gaztetxek bat egin zuten atzo Iruñean egindako protestarekin. Ez da gaztetxe bat, mundua ulertzeko modu bat baizik leloa erabili dute egunotan Maravillasi babesa adierazteko. Eta horixe da, Oleagaren ustez, gaztetxea gaztetxe egiten duena: «Ikusarazten dute beste eredu bat, ez dena bateragarria jendarte patriarkal eta kapitalistarekin. Txikitasunetik gauzak egin daitezkeela erakusteko modu bat da».

Joan den urtean, Gasteizko gaztetxeak 30 urte bete zituen, eta urte horietako historia biltzen duen liburu bat kaleratu zuten, «komungrafia bat». Idazketa prozesuan parte hartu du, hain zuzen ere, Oleagak. Belaunaldi diferenteetako kideekin elkartu, gaztetxeko artxiboetan bilatu, eta prentsako albisteak bildu dituzte liburua osatzeko, eta ohartu dira gaztetxeak ibilbide zikliko bat izan duela. Are, boladaka, asanbladak izan dituen eztabaidak eta aurre egin beharreko oztopoak ere antzekoak izan direla: husteko arriskua, familia politiko diferenteen arteko ika-mikak, asanbladako botere harremanak...

Egun ere igarri du gaztetxeen arteko aldea: «Loraldi txiki bat egoteaz gain, badira proposamen eta ildo berrituak. Batzuk ohiko koordenatuetan mantentzen dira; beste batzuek, berriz, badituzte proposamen berriak: langile klasea dela, komunala dela, sorkuntza dela... Hor dagoen mugimendua interesgarria da, eta adi erreparatzekoa. Eztabaida berri horiek modu eraikitzailean landu beharko lirateke, ez botere logiketan». Carrok ere bat egin du gaztetxeen izaeraren inguruko hausnarketa horrekin: «Bi fenomeno daude. Batetik, joera politiko konkretuekin lotu dira gaztetxeak, eta gero eta gehiago dira beren burua zentro sozial okupatu izendatzen dutenak. Bestetik, badira gaztetxe batzuk tresna politiko gisa dituztenak, eta beste batzuk espazio kultural eta autogestionatu gisa hartzen dituztenak». Hala ere, uste du joera nagusia dela gaztetxeak kulturgune bihurtu direla: «80ko hamarkadan politizatuagoak zeuden. 90eko hamarkadan gainbehera egon zen, eta azken urteetan egon da gorakada bat, baina kulturari lotuagoa».

Gaztetxe izena ez duten hainbat gune okupatu eta autogestionatu daude gaur egun Euskal Herrian: Sestaoko Txirbilenea eta Santurtziko Mamariga Bizkaian, Lasarte-Oriako Elebeltz Gipuzkoan, Atharratzeko Prefosta Zuberoan... Baina, ideologia politikoaz harago, Carrok uste du gaztetxeen izaeraren auzia lotuagoa dagoela gune horien erabiltzaileen adinarekin eta belaunaldi diferenteetako kideak elkartzearekin: «Errealitate baten ondorio da; gune okupatuetan adin guztietako jendea ibil daiteke».

Gaztetxeak, norentzat?

Beraz, gaztetxeetako jarduna adinak determinatzen duen, eztabaida piztu da azkenaldian. «Jendeak esango du adin guztietakoak elkartzen direla gaztetxeetan, ados, baina agian ez da helduentzako eremua. Horregatik diot gune okupatuak izan daitezkeela zabalagoak, eta hausnarketa plazaratu behar dela», adierazi du Carrok. Edonola ere, aitortu du beharrezkoa dela gazteek ere beren espazio propioak izatea. Bat egin du Oleagak: «Gazte mugimenduak sortu zituen gaztetxeak, eta izenak berak adierazten du izaera hori, baina garaia da problematizatzekoa, eta beste eremu eta adinetara hedatzea autogestioaren ideia hori».

Komunitatearentzat erabilgarriak diren espazioak sortzea da lehentasuna, Oleagaren ustez, eta, horregatik, uste du beharrezkoa dela zenbait subjekturi gaztetxeetako ateak irekitzea: «Jende arrazializatuarena eta helduarena ere izan daiteke espazio hori. Bestalde, lehen, eremu maskulinizatuak ziren, eta emakumeek hartu dute lekua».

Hain justu, Pili Alvarez Joxemi Zumalabeko kideak ikerketa bat argitaratu zuen 2012an gaztetxeetan gertatzen ziren genero botere harremanen inguruan. Ikerketa haren arabera, nahiz eta gaztetxeak «gune askeagoak» izan eta batzarrek kutsu «horizontalagoa» eduki, genero rolen araberako botere harremanak nabari dira, eta lan banaketa ere sarri egiten da gaztetxeetan genero rol eta estereotipoen arabera. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako hamabost gaztetxetako kideek parte hartu zuten ikerketan; Alvarezek ondorioetan azpimarratu zuen gaztetxeak oraindik ere espazio maskulinizatuak direla, nahiz eta teorian espazio ez-sexista gisa izendatu. Halere, ikerlariak aitortu du gaztetxeek badutela nahia aurrez ezarritako harreman ereduak auzitan jartzeko.

Zazpi urte joan dira ikerketa egin zuenetik, eta, gaur egungo gaztetxeen egoera bertatik bertara ezagutu ez arren, Alvarezek uste du, oro har, botere harremanak nabari direla oraindik: «Beharbada, egia da ikuspegi feminista txertatuago dagoela, eta politikoki zuzena da horren inguruan hitz egitea, baina zalantza dut zein baliabide jartzen diren egoera eraldatzeko». Hala ere, azpimarratu du salbuespenak egon badaudela.

Oleagak ere aitortu du asanbladetako botere harremanak behin baino gehiagotan izan direla hizketagai liburua osatzen aritu direnean. Hala ere, uste du gaztetxeetako batzarrak aldiro eraberritzen direnez zailagoa dela hierarkia horiek «fosiltzea»: «Gaztetxearen berritzeko moduak baditu indargune bat eta ahulgune bat. Berritze modua ziklikoa da, eta dinamismoa ematen dio, baina, era berean, luzera gehiegi begiratzea saihesten du, etengabe aldatzen direlako kideak».

Horregatik, Oleagak oroitarazi du Gasteizko gaztetxea uztekotan ere izan direla behin baino gehiagotan. Batzuetan, jende faltagatik; beste batzuetan, berriz, transmisioa egiteko zailtasunagatik.

Parte hartzea, beherantz

Hain zuzen ere, Carrok uste du gaztetxeen mugimenduaren parte hartzea beherantz doala apurka. Haren aburuz, gero eta gaztetxe gehiago egoteak ez du esan nahi mugimendua osasuntsu dagoenik: «Joaten zarenean kontzertuetara, bai, ikusten duzu jendea badagoela. Baina zenbat elkartzen dira gunea atontzeko eta batzarretarako?».

Carroren iritziz, zaila da gaztetxeak egunero bizirik mantentzea. Oleagak uste du horrek beharko lukeela gaztetxe baten funtzioa: «Gaztetxeak irekita egon behar du». «Zertarako eduki eraikin oso bat okupatuta, ez bada biziarazteko?», gehitu du Carrok. Horren adierazle, abokatuak oroitarazi du duela zenbait hilabete Algortako (Bizkaia) Txorimalo gaztetxeko kideek batzarra egin zutela espazioa itxi ala ez erabakitzeko. Zabalik mantentzea erabaki zuten azkenean.

Elgetako (Gipuzkoa) gaztetxeak, bai, joan den martxoan itxi zituen ateak. 22 urtez irekita egon da, baina, besteak beste, eguneroko dinamiketan zegoen parte hartze txikiak eragin zuen asanbladak erabakitzea egitasmoa bertan behera uztea. Jai egun batekin amaiera eman zioten ibilbideari, eta, gero, udalari eman zizkioten giltzak.

Edonola ere, Carrok uste du ez dela gaztetxeen afera soilik: «Egun, militantzia kontzeptua diferentea da. Kontua ez da gizartea ez dagoela mobilizatuta. Kontua da astero bilerak egiteko formatu horrek ez duela funtzionatzen oro har». Ohar egin du, ordea: «Gaztetxeek eta gune okupatuek inplikazio handiagoa behar dute, eta orain zaila egiten da hori mantentzea».

Periferiatik erdigunera

Badira, halaber, erreferentzialtasuna lortu duten hainbat gaztetxe, eta horiek bizirik iraunaraztearen garrantzia azpimarratu du Oleagak:«Gasteizkoa okupatu zenean, bazterrekoa zen. Lortu du auzoaren parte izatea, erreferentzia izatea, eta beste proiektuekin bat egitea».

«Gaztetxeek erakusten dutenean funtzionatzen dutela, oldarraldia bortitzagoa da», ohar egin du Carrok. Azaldu du, ordea, gaztetxeen jarduera oztopatzeko beste «metodo» batzuk ere badirela: «Askori eskatzen diete zirkuitu elektrikoa ongi jartzeko, salatzen dituzte kutsadura akustikoagatik... Gaztetxeak ez dituzte bakean uzten».

Oztopoak oztopo eta aldaketak aldaketa, ordea, 130 gaztetxek baino gehiagok dituzte ateak irekita gaur egun Euskal Herrian. Eta guztiek dute helburu «txikitik eragitea», Oleagaren esanetan.

Iturria:


Artikulu gehiago:

2019(e)ko urtarrilaren 13(a), igandea

Pepa y Pepe, la escalera cíclica de la violencia de género

Esta historia está basada en hechos reales. Pepa y Pepe son una pareja de 16 años que llevan dos o tres semanas saliendo. Llega el viernes y Pepe le manda un whassapp a Pepa...

2017(e)ko irailaren 9(a), larunbata

Suizidioa, eragotz daitekeen errealitate bat


Duela urtebete sortu zen Besarkada elkartea eta, geroztik, taldeak ateak zabalik ditu suizidioaren gaiak ukitzen dituenentzat, baita suizidioaren ondorioz maite duten norbait galdu dutenentzat. Gaur, Berria egunkarian, iritzi artikulua argitaratu dute tabu dugun gaia hau lantzeko. Izan ere, gustuko ez badugu ere, sufrimendua eta oinazea existitzen dira, gizonezko zein emakumezko guztion parte dira, nork bere mina du.
Artikulu egileek dioten bezala, egunean 2.500 pertsona inguruk egiten dute beren buruaz bertze, eta izozmendiaren punta baino ez dute erakusten dute horiek, 60.000 saiaketa baino gehiago daudelako. Ezaguna denez, datu horiek ez dira zabaltzen alarma piztuko luketeelakoan, baina ezinbestekoa da arazoaren zenbaterainokoa agerian uzteko.
Besarkada taldeak argi du suizidioa ez dela konponbidea. Ez dute onartu nahi suizidioa onargarritzat jotzen duen uste indibidual edo kolektiboa; ideia horrek anitz sufritzen ari direnenganako utzikeria eta abandonua estaltzen ahal baititu.

Suizidioa, eragotz daitekeen errealitate bat


Irailaren 10a, suizidioari aurrea hartzeko munduko eguna. Ez dugu data horrek ematen digun aukera galdu nahi, eta agerian utzi nahi dugu beren buruaz bertze egiten duten pertsonek sekulako hutsa uzten dutela, atsekabe eta min handia.

Duela ia urtebete eman genuen Besarkada gure elkartearen sorreraren berri; taldeak ateak zabalik ditu suizidioaren gaiak ukitzen dituenentzat, baita suizidioaren ondorioz maite duten norbait galdu dutenentzat ere. Elkartea elkarri babesa emateko espazio bat da, aurrera egin ahal izateko.

Badakigu mendebaldeko gure gizarteotan ez dugula maite oinazearen berri entzutea; are gutxiago sentitzea; saiatzen gara mina saihesten; eta horren ondorioa da deus erran gabe sufritzen dugula, ezkutuan, bertzeek sumatu gabe, «normaltasun» itxurak eginez. Gure ahultasuna ezkutatzen dugu geure burua babesteko, behin eta berriz erraten digutelako mundu hau indartsuena dela, kexatzen ez direnena, baikorrena; erraten digute on egiten digun horretara hurbildu behar dugula, eta urrundu sufriarazten gaituen horretatik. «Zoriontsu izan behar dugu». Baina sufrimendua eta oinazea existitzen dira. Gizakiaren parte dira. Sufritzea ez da normala ez den zerbait, ez da lotsatzeko modukoa. Sufritzen duena ez da hutsen bat duen pertsona bat; ez da porrot egin duen pertsona bat.

Nork bere mina sentitzen du eta nork bere prozesuak bizi ditu min hori bere bizitzan barneratzeko eta aurrera egiteko. Ez dago eperik, eta presak ez du balio; ez da borondate kontua, baina argi dago nork bere kabuz egin behar duela lan. Lan gogorra da, eta, tarteka, nekagarria benetan. Victor Franklek erraten duen bezala, egia da gure jarrera giltzarri dela. Baina funtsezkoa da, aldi berean, pertsona eta gizarte gisa, bertzeak entzuten ikastea, bertzeak ez epaitzen ikastea, bertzeen prozesuak ulertzea eta errespetatzea, guk ere bertzeek gu entzutea nahi baitugu, guk ere nahi baitugu bertzeek ez epaitzea, ulertzea eta maitatzea.

Zenbaitetan, gure kasuan bezala, atsekabea bat-batean agertzen da, arratsalde bat, telefono dei bat... Dena aldatzen da, bizitza aldatzen da, eraiki duzun guztia hamaika zatitan apurtzen da. Jada ezerk ez du zentzurik. Maite duzun hori galtzeak eragiten duen mina are sakonagoa da suizidioak dituen konnotazioengatik. Goizero, galderak egiten dizkiogu geure buruari eta saiatzen gara aurkitzen ez ditugun erantzun horiek bilatzen; hartzen gaituen erru sentimendua arintzen saiatzen gara, aurrera egin ahal izateko, energia agortua badugu ere, burua eta gorputza leher eginda badauzkagu ere. Gure bizitza «normalizatzeko» saiakerak dira, komunitatean, familian, lagun artean, gure harremanetan. Anitzetan suizidioaren inguruko estigma sumatzen dugu, eta horrek mina areagotu bertzerik ez du egiten. Zenbaitetan ohartu gabe, eta bertze hainbatetan gehiago ohartuta, baina beti ezjakintasunetik eta gaiari heltzeko beldurretik, sentitzen dugu guraso, lagun, bikotekide gisa epaitzen gaituztela; sentitzen dugu, halaber, presionatzen gaituztela aurrera egiteko, gure egunerokora itzultzeko, deus gertatu ez balitz bezala.

Suizidioari buruz hitz egiteko dugun beldurrari eta ezjakintasunari aurre egiteko informazioa behar dugu, sentsibilizazio kanpainak behar ditugu. OME Osasunaren Mundu Erakundeak argi eta garbi erran du suizidioari aurrea hartzeko eta gertatzen direnen kopurua murrizteko programak jarri behar direla martxan. Suizidioari aurrea hartzen ahal diogu. Egunean 2.500 pertsona inguruk egiten dute beren buruaz bertze, eta izozmendiaren punta baino ez dute erakusten datu horiek, 60.000 saiaketa baino gehiago daudelako. Datu horiek ez ditugu zabaltzen alarma pizteko, arazoaren zenbaterainokoa agerian uzteko baizik. Populazioaren %10ek aztertu du, une batean edo bertzean, suizidioaren aukera. Beren burua zauritzen duten gazteena aurrean dugun errealitate bat da; ulertu behar dugu eta artatu, aurre egin; hiltzeko asmorik ez badute ere, zauri horien bidez muturreko minari aurre egin nahi baitiote.

Guk beti eginen dugu maite ditugun horien alde, eta argi dugu beren erabakiak muturreko oinazea izan zuela oinarri. Bere buruaz bertze egiten duenak izugarri sufritzen du, eta bertze biderik ez dagoela pentsatzen du. Baina guk argi eta ozen erran nahi dugu: ez egin, laguntzen ahal zaitugu, ez zaude bakarrik!

Suizidioa ez da konponbidea. Ez dugu onartu nahi suizidioa onargarritzat jotzen duen uste indibidual edo kolektiboa; ideia hori barneratzen ari da, pixkana, gizartea, baina, gure ustez, ideia horrek anitz sufritzen ari direnenganako utzikeria eta abandonua estaltzen ahal ditu. Gizaki garen aldetik, jarrera hori ez zaigu duina iruditzen. Kolektibo gisa, suizidioa onargarritzat jotzea arriskutsua izan daiteke, deus ez egiteko aitzakia izan daitekeelako. Eta denok egin dezakegu zerbait sufrimendua gure sentiberatasunaren eta laguntzaren bidez arintzeko. Suizidioari aurrea hartzeko politikek sendoak izan behar dute, eta konpromisoa erakutsi behar dute dugun errealitatearekin; ezin dugu errealitate hori bazter uzten eta isiltzen jarraitu.

Besarkada Elkartea
Iturria: Berria, 2017eko irailaren 9a.

2016(e)ko azaroaren 15(a), asteartea

Maider Legarreta, "Bullied"

Bullying egin zioten Maider Legarretari (Galdakao, Bizkaia, 1997) haurtzarotik nerabezarorako bidean. Bost urteko jazarpen aroa jasan behar izan zuen, baina gara hura gaindituta, gaur egun, musika ikasketak egiten ari da Donostiako Musikenen. The Road bere bigarren lanean, Bullied abestia dago, eskolako jazarpenari buruzkoa, "kontzientzia pizteko".


Hona hemen Maiderrek berak egindako itzulpena eta azalpenak:

Está traducido directamente del inglés, por lo que algunas palabras o metáforas tienen un significado más profundo, por ejemplo cuando digo "nunca pagaréis" me refiero a que esas personas nunca van a ser capaces de sentir empatía hacia otras personas y nunca pedirán perdón, ni se arrepentirán. Porque todavía creo que están seguras de que nunca hicieron nada malo. Y de ahí la pregunta que les hago en el estribillo, que es si alguna vez pueden o podrán sentir empatía hacia alguien. 

Un par de lagrimas cayendo por mi cara, 
mi sangre en tus manos,
¿cómo pudimos ser amigas?
Necesitaba escapar de aquella gigantesca ola
no me importaba la manera, no me importaba mi destino
Pero nunca pagaréis
pensais que no teneis la culpa de mi miedo y mi dolor
siempre seréis iguales
¿Podéis sentirlo? dentro de vuestro corazón, despertad vuestra mente y abrid los ojos
Cada día estaba asustada, 
estaba avergonzada pero no lo podía decir
Y ahora es el momento, 
que tengo que admitir,
que no entiendo porqué sigo sientiendo esto una y otra vez
Solo queríais pegarme,
solo queríais vencerme,
solo queríais destruirme
del todo.

2016(e)ko azaroaren 4(a), ostirala

Gaztetxeak, auzoko lokal sozial autogestionatuak

Gaur blog honen egilearen beste alde bat aurkeztu nahi dizuet, 2010etik Arrotxapeko Ezkaba aldizkarian egindako ekarpena. Herri aldizkaria da Ezkaba, hurrengo urtean 25 urte beteko dituena, beti ere lan militante edo boluntarioa ardatz. Historia atalaren ardura dut; hala ere, maiz bestelako saltsatan ere sartzen naiz. Honetan duzue Arrotxapeko Gaztetxeko gazteei egindako elkarrizketa. Aldizkaria irakurri nahi izanez gero, klik bat besterik ez duzu egin behar. On dagizula!




ARROTXAPEko GAZTETXEA:
AUZOKO LOKAL SOZIAL AUTOGESTIONATUA


Argazkia: Aritz Iriarte
La Rochapea ya tiene Gaztetxe. El 3 de septiembre cuarenta jóvenes rochapeanas ocuparon un taller sin uso desde el año 2008. Durante estas semanas, han sido muchas las personas que se han acercado a tomar parte en este precioso auzolan, limpiando y pintando el local, o en las distintas actividades diseñadas para todas las gentes del barrio.

2011ko urtarrilaren 30ean, igande gauean, polizia nazional espainolak eta udaltzainek bortizki aterarazi zituzten okupak Irule gaztetxetik. Aurreko egunean, larunbatean, Kapitalismotik at taldeak  egindako deiari jarraiki, ehun bat gaztek okupatu egin zuten Marcelo Celayeta kalean hutsik zegoen industria-nabe bat. Honako helburua zuten: “aske gune bat sortu, non espekulaziotik kanpo bizi ahalko ziren”. Astirik ez zuten izan, ordea. 24 orduko esperientzia izan zen Irule gaztetxearena, Arrotxapeko azken esperientzia okuparena.

Bost ure beranduago, 2016ko irailaren 3an, larunbat goizean, gazte talde bat sartu egin da Artika kaleko 28. zenbakiko eraikinean. Hainbat urtez Carser autobus enpresaren lantegia izan zen, eta hutsik zegoen 2008. urtetik. Gaztetxe berriko proiektuaz hitz egiteko goizegi bada ere, Ezkaba aldizkaria hurbildu egin da aske gune izan nahi duen lokal honetara, bertan diren gazteen asmoak zuzenean ezagutu ahal izateko.

Ezkaba: Nortzuk zarete?
Eunate Orkin
Argazkia: Patxi Abasolo
Eunate Orkin: Gehienak oraingo Gazte Mugimenduko kideak gara, lehengo Gazte Asanbladakoak, auzoko gazte piloa eta auzokoa ez direnak, guztiok lanean, dena aurrera eraman ahal izateko. Gazteenak ikasleak gara, 15 urtetik 20 urtera, hortik aurrera gehienak langile gazteak.

Ezkaba: Non gaude?
Eunate.: Artika kalean, 28. zenbakian, Gaztetxean.

Ezkaba: Zer da Gaztetxe bat?
Eunate: Gaztetxe hitzak badarama gazte izena, baino auzo osoari zuzendutako lokal bat izanen da. Antolatu dugu ekintza piloa jende guztiari zuzenduta, txikiei zein helduei. Auzoari irekita izanen den lokal sozial bat.

Ezkaba: Zergatik Gaztetxea eta ez Etxe Okupatua?
Eunate: Uff!.., bada proiektu bat gazteek eta gazteentzako sortua, antolatuko ditugun gauzak  jende guztientzako izanen dira, baina, bai, bereziki gazteei begira izanen da lokala.

Ezkaba: Zer dela eta okupazio hau?
Eunate: Duela hiruzpalau urte egin zen gazte diagnosi bat. Etxez etxe joan zen gazte guztiengana galdezka ea zeintzuk ziren gazteen beharrak eta ikusi genuen lokal bat behar genuela.

Ezkaba: Zergatik orain?
Eunate: Ikusi dugulako momentu egokia dela, errezago delako hemen irautea aurreko udalarekin baino.

Ezkaba: Ba al du zerikusirik Iruñeko Gaztetxea sortu izanak?
Eunate: Ez dakit, nik uste ezetz, auzoan anitz Gaztetxe izanditugu. Urteak eman ditugu Gaztetxerik gabe, behar hori ikusten genuen, orain izan dugu aukera eta aprobetxatu dugu.

Ezkaba: Zein izan da Udalaren jarrera?
Eunate: Ez da gurekin kontaktuan jarri. La Carbonilla izan da Udalak eskaini digun aukera bakarra, baina gazteok badaukagu bestelako nahi eta beharrak.

Ezkaba: Udaltzainen istorioak ere izan dira, ezta?
Eunate: Bai, sartu ginenean, hurrengo egunean kide bati isuna jarri zioten zebrabidetik ez pasatzeagatik, probokazio hutsa izan zen, ez zutelako isunak jartzeko aitzakirik, eta egoera horretaz baliatu ziren horretarako.

Ezkaba: Zergatik hautatu duzue lokal hau?
Eunate: Uste dugulako lokal honek behar guztiak asetzen dituela, handia da eta nahiko ongi dago kokatua auzoan, Matesa ondoan dagoela esatearekin nahikoa da hona erraz hurbiltzeko.

Ezkaba: Iruñeko Gaztetxeak udalaren onespena jaso du. Ba al da bestelako desberdintasunik  zuen egitasmoarekin?
Eunate: Nik uste dut lokala bera, askoz handiago da, eta gu bi astetan aurreratu gara piloa, Iruñeko Gaztetxea baino gehiago mugitzen garelako, nik uste hori dela nabariena.

Ezkaba: Eta La Carbonillarekin?
Eunate: Tamaina da nabariena, La Carbonilla osoko gela guztiak batuta ez dira ezta lokal honen erdia ere. Badaukagu ere askatasun handiagoa, adibidez, La Carbonillan ezin da kontzerturik egin, euria egiten badu ezin da bazkaririk antolatu, eta hemen bai.

Ezkaba: Nola erantzun du auzoak? 
Eunate: Auzokideen aldetik harrera ona izan dugu, beti dago salbuespenen bat, baina pasatzen diren gehienek animoak ematen dizkigute.

Ezkaba: Nolakoa izan da bestelako erakundeen erantzuna?
Eunate: Auzoko EH Bilduk azaldu du interesa, baina azkenean ez da asanbladara hurbildu.

Ezkaba: Udal ordezkariren bat?
Eunate: Ez, ez da inor interesatu.

Ezkaba: Nola funtzionatzen duzue, nola zaudete antolatuta?
Eunate: Asanbladaren bidez, eta baditugu hiru lan talde: propaganda eta komunikazio taldea, egitasmoa auzora zabaltzen duena; aisialdia taldea, egitaraua antolatzen duena (hitzaldiak, kontzertuak, pintxopotea eta abar), eta lan taldea, eraikuntza-lanaz zein garbiketaz arduratzen dena. Bagaude nahiko antolatuta, eta ostiraletan, 19:00etan, Asanblada orokorra egiten dugu. Komunean jartzen dugu lan talde guztiek egin dutena eta gero baldin badaude bestelako puntu gehiago, bada,  horiek jorratzen dugu. Auzolanak goizeko 10:00etatik eta arratsaldeko 14:00etatik aurrera dira.

Ezkaba: Aske gunea... genero ikuspegi batetik ere bai?
Eunate: Bai, adibidez obra-ondakinak ateratzen ari ginenean konturatu ginen horretan ari ziren guztiak mutilak zirela, eta lau neska hurbildu ginen obra-ondakinak ateratzera. Guztiok, neska zein mutilok aritzen gara elkarrekin. Gazte Mugimenduan beti izan dira gehiago mutilak, horretaz konszienteak gara, eta orain neska gehiago parte hartzen ari gara.

Ezkaba: Azken batean, lokal fisikoa baino, baloreetan oinarritutako proiektua.
Eunate: Bai, toki fisikoa da gauzak antolatzeko, baina garrantzitzuena da auzoaren bizitasuna lortzeko egin behar den proiektua.

Ezkaba: Eskaintza kulturala anitza eta zabala bermatzen ari zarete. Ze nolako erantzuna jasotzen ari da?
Eunate: Bai, hitzaldiak, zine emanaldiak, kontzertuak... Oso balorazio positiboa egiten dugu. Lehenengo pote pintxoarekin flipatuta gelditu ginen, jende mordoa etorri zelako, gazte aunitz auzo desberdinetatik eta auzokide piloa. Oso animaturik gaude, ikusten dugulako jendea hurbiltzen dela, batzuk auzolanera, beste batzuk ekitaldietara...

Ezkaba: Nola ikusten duzue Gazte Mugimendua?
Eunate: Oso indartsu. Uste dut egon dela inkomunikazio pizka bat gazte mugimenduaren eta herri mugimenduaren artean, gazte mugimenduak ez daki zer egiten ari den herri mugimendua eta alderantziz, orduan nik uste krisi dagoela jendeak pentsatzen duelako “ba, beste batek egingo du!”, eta egin behar dena da guztiok inplikatu.

Ezkaba: Nola ikusten duzue auzoa?
Eunate: Iruñeko auzoko handiena gara eta herri mugimendu ahulena dugu. Hau da nire ikuspuntu pertsonala. Nik uste jendea iratzarri behar dela eta auzoari behar duen bizitasuna eman.

Ezkaba: La Carbonillan talde piloa biltzen dira. Ba al duzue auzoko bestelako taldeei zabaltzeko asmorik?
Eunate: Oraindik ez dugu horretaz Asambladan hitz egin, baino puntu nabari bat da auzora gehiago zabaltzea, denbora beharko dugu pentsatzeko nola egin.

Ezkaba: Aurrera begira, zer?
Eunate: Espero dugu etorkizun luzea izatea. Ez dakigu zer gertatuko den, baina gu oso itxaropentsu gara, guk iraunen dugu, eta auzorako kristona izanen da.

Ezkaba: Zerbait nabarmendu nahi, mezu berezirik bidali nahi?
Eunate: Animatu guztiok etortzera. Gaztetxea auzo osoari irekita dago, ez soilik gaztei. Eta adi egoteko eta irakurtzeko auzoan zehar jartzen ditugun kartelak.


Testua: Patxi Abasolo López
Argazkiak: Patxi Abasolo eta Aritz Iriarte
Ezkaba aldizkaria, 238. zka., 2016ko urria.