2015(e)ko otsailaren 11(a), asteazkena

Pierre Etxeberriren Egunkaria: Euskaldun bat Lehenengo Mundu Gerran (16)

1915eko irailaren 3a

Denok geunden lubakietan erasotzeko momentua ailegatzeko asmoz. Ni oso beldurtuta nengoen, denbora guztian hilko nindutela pentsatzen nuelako, eta hiltzen ez baninduten zauria infektatu eta infekzio horren erruz hilko nintzateke. Orduan denbora luze bat egon nintzen nire logelan noiz ihes egingo nuen pentsatzen. Burutik gauza asko pasatu zitzaidan baino azkenean handik joatea erabaki nuen. Orain neukan zalantza zen handik irtetea nola lortu ahal nuen. Generala nire logelan sartu zen eta arratsaldeko 7tan alemaniarrak erasoko ditugula abisatu ninduen eta galoi bat eman zidan atzokoa egin nuenagatik, galoi polita zen hura. Horrek pixka bat atzera bota ninduen ihes egiterako zeregin horretan, baina ordu bat beranduago nota bat utzi eta korrika hasi nintzen basoko bidean. Gau horretan ez nuen lorik egin, hotzagatik,  bonben eztandengatik eta urduritasunarengatik. Eguzkia ateratzen hasi zen eta txakurren zaunkak eta nire soldadu kideen hotsak entzuten nituen eta momentu horretan jakin nuen idatzi nuen nota irakurri zutela. Gero eta beldur gehiago nuen, basoan barrena abiatu nintzen korrika egiten atzera begiratu gabe. Gutxienez bi kilometro egin nituen eta bat-batean zulo bat ikusi nuen, zuloaren barruan sartu nintzen. Eta ni ez harrapatzeko zuloa kamuflatzea erabaki nuen eta pentsatu nuen, mesedez, ez nazatela harrapatu, ez nazatela harrapatu, behin eta berriz nire buruan esaten.

Eneko Saragueta


2015(e)ko otsailaren 10(a), asteartea

MERKA TRUKE: Mendillorriko Historia Txokoaren ekarpena

Ostiral honetan, 11:15etatik aurrera, Antzira eraikinean izango dugu MERKA TRUKE, Institutuak antolatutako IÑAUTERIEN EGUNAren baitan. Txoko honetatik gure ekarpentxoa bideratu dugu, eta material hau zuen eskura utzi. Bihar utziko ditut gelan lau bonoak.

- Patxi Abasolo, Arrotxapea: Historia, memoria y compromiso (ikusi: http://issuu.com).
- Nafarroa Bizirik, Konkistak, 500 urte: Deuseztatu ezin izan duten oroimena.
- Nafarroa Bizirik, Nafarroaren Konkistaren Musika Bilduma (CD).


Pierre Etxeberriren Egunkaria: Euskaldun bat Lehenengo Mundu Gerran (15)

1915eko irailaren 2a.

Gaurko eguna tamalgarria aurkeztu arren, orduak pasa ahala hobetuz joan da. Gau osoa Generalarekin eman nuen, nahiz eta denboraz larri egon, bion artean plan bat bururatu zitzaigun Alemaniarren aurka egiteko eta haien erasoa zapuzteko.
Plana honetan oinarritzen zen: Kamuflajez jantzita, haien basearen gertu ezkutatu behar genuen, bertan lauak arte itxaron eta Alemaniarrak gure basea atakatzeko helburuarekin ateratzean, guk haien atzetik enboskada bat prestatuta izango genuen.
Soldaduei plana jakinarazi egin genien, eta urduri eta itxaropenez beteta jantzi ginen. Egunsentia ailegatu zenean, gure kezka gero eta handiagoa zen... Ordu biak ailegatu eta guztiz armatuta gure basetik atera ginen. Guda eremua abiadura handiarekin zeharkatu genuen, eta  harrituta geratu ginen bidean alemaniar zauritu bat aurkitzean. Alemaniarrek, haien basean norbait infiltratu zela konturatzean (ni neu), baseko segurtasuna indartu egin zuten eta orain han sartzea askoz zailagoa zen. Baina alemaniar zauritua mehatxatuz gero, sarrera sekretu bat zegoela errebelatu zigun. Informazio pribilegiatu horrekin, jadanik garaileak sentitzen ginen.
Lauak ailegatu ziren, baina ez zen ezer gertatu. Base hartatik ez zen alemaniar bakar bat atera. Orduan, konturatu ginen: alemaniarrek, infiltratu bat sartu zela ohartuz, bere plana ez zuten bete. Gure eraso planak atzeratu genituen, baina orain informazio baliotsu batekin. Alemaniar zauritua gurekin eraman genuen bere patua erabakitzeko.


Ivan Poza

2015(e)ko otsailaren 9(a), astelehena

Pierre Etxeberriren Egunkaria: Euskaldun bat Lehenengo Mundu Gerran (14)

1915eko irailaren 1a.
Goizeko bederatzitan jeiki gara eta batzuk atzoko gas mostazagatik gaixotu egin dira. Hamar lagunek buruko mina eta sukarra zeukaten, ni eskerrak oso ondo nengoen. 11:00etan misio bat jarri didate, oso arriskutsua. Misioia zen ikustea alemaniarrek zeukaten plana gure lekua hartzeko. Konmandantea niregana etorri zen eta esan zidan ongi egiten banuen posizioz igoko ninduela. Komandanteak plano bat eman zidan jakiteko nora joan behar nuelaSeiak iritsi orduan neuk arma, kaskua eta bi gasa-botila hartu, eta nire misioara abiatu nintzen. Neu hara joateko, aliatuek alemaniarren kontra disparatu behar zuten ni ez hiltzeko. Ordu erdi bat pasa zen eta neuk ibilbide erdia egin nuen. Bost minutuko deskantsua hartu eta ura botil batetik atera eta edan nuen. Deskatsua bukatu eta ibilbidea jarraitu nuen. Alemaniar bat konturatu zen ni hara joaten nintzela; orduan, bere armatik bala atera eta neuri ia eman zidan baina eskerrak ni salbatu nitzen. Komandanteak neuri apuntatzen zidan alemaniarrari tiro bat bota eta hil zuen. Nik beldurra nuen baina, hala ere, nire ibilbidea jarraitu nuen. Han nengoela, jefeak almirante bati estaten ziola gaueko 4etan atakatuko zutela. Ni, entzun ondoren, hortik atera eta gure lubakietara joan nintzen. Iritsi nintzenean, komandanteari esan eta berak plan bat pentsatu behar zuen.
Oskar Pérez

2015(e)ko otsailaren 8(a), igandea

Ongi etorri Mendillorriko Auzo Elkarte berri[tu]ari

Gaur, Diario de Noticiasek bi orrialde eskaini dizkio Mendillorriari, non Marivi Salvo kazetariak Auzo Elkarteko hainbat bultzatzaileekin hitz egiten duen. Aste honetan izan da Auzo Elkarte berri(tu)aren aurkezpena auzoan. Berritua, ez baita berria, duela hainbat urte sortutako egitasmo izoztua berpizteko asmoa baitago agerian.
Egun, Mendillorrik 22 urte eta 11.300 biztanle ditu. Hona hemen, besteak beste, artikuluan esandakoa. Hori bai, Txoko honetatik, zorte on egitasmo zoragarri berri(tu) honi.

MENDILLORRI
RECLAMA SU ESPACIO

"[...] Detrás de este colectivo, una decena de vecinos voluntarios [y vecinas voluntarias, jarraian ikusiko dugun bezala] trabajando por el barrio. Xabi Senosiain, Edurne Rey, Rubén Palacios, Jaxin Gómez, Aitziber Galán, Gema Soto, Armando López de San Román y Soraya González, entre otros [y otras, jakina!], están dando forma a una plataforma vecinal con las ideas claras y con muchas reivindicaciones que hacer [...] Ideas de participación, de cofinanciación para impulsar proyectos, y hasta mirando a Europa para aprender de otros barrios, que también vivieron el baby boom de Mendillorri."

Espacios públicos
"En Mendillorri han proliferado las bajeras y chabisques, ante la falta de dotaciones públicas de encuentro para los jóvenes. El Civivox cierra los fines de semana, y en el Trinquete una hora cuesta 35 euros. [...] Porque no es normal que el barrio no tenga piscinas, pero tampoco un polideportivo público (el Trinquete se montó en su día para cubrir los Mundiales de Pelota) ni, más aún, una plaza pública. Sugieren que en el nuevo parque de Lezkairu se habilite un espacio para frontón cubierto".

Palacio de Mendillorri
"Lo primero que tendría que hacer el Gobierno es ceder al barrio su uso y disfrute. El Palacio de Mendillorri fue cedido por el Gobierno de Navarra a Sodena y hoy en día sigue paralizado".

Juventud
"¿Qué hacen en torno a 3.400 menores de 19 años en un barrio sin espacios públicos a cubierto y lugares de encuentro? Las bajeras (se calcula que hay, al menos, unas 7 en el barrio) [ez dakit nik, gutxi deritzot, seguru askoz gehiago direla] han sustituido a las dotaciones públicas, que no existen.
[...] En estos momentos, el equipo de prevención infanto-juvenil Bide Berri, trabaja con más de 400 menores, muchos en situaciones de riesgo".

Medio Ambiente
"El proyecto de ascensor planteado en plena ladera es algo desmesurado, cuando hay terrenos abandonados. Los vecinos ya pusieron en uso el descampado situado junto al Civivox el año pasado, donde desarrollaron un huerto urbano, que dio de comer a 30 familias durante seis meses [...]
Entre las ideas de futuro, quieren plantear proyectos de "ecourbanismo participativo", por ejemplo, en los jardines privados de la comunidad, que ahora tienen poco uso".

Comercio y hostelería
"Es uno de los barrios que menor superficie comercial tiene de toda Pamplona, y en los últimos años se han podido cerrar más de 15 locales. [...] Está muy disgregado, no existe una verdadera plaza pública. Si la hubiera, estaría llena, como ocurre en Sarriguren. [...] Ante esta situación, los vecinos [y vecinas] están poniendo en marcha nuevas propuestas cofinanciadas. Un ejemplo, la Herri Taberna, antes el bar Tudelilla, que se reabrió a través de la iniciativa vecinal (unas 100 familias compraron bonos para financiarlo), dando trabajo a unas cuantas personas. Es, según añaden, el punto de encuentro del barrio, donde se puede exponer, hacer coloquios y documentales, sin tener que pasar la censura municipal".



2015(e)ko otsailaren 7(a), larunbata

Pierre Etxeberriren Egunkaria: Euskaldun bat Lehenengo Mundu Gerran (13)

1915eko abuztuaren 31.

Hortzean min handia dut, min handia dudanez medikuak injekzio bat jarri dit, injekzioarekin lo geratu naiz eta ametsetan hasi naiz. Alemaniarren kontrako gerra irabazten genuela amestu dut. Etxera itzultzen nintzela amestu dut, ni herriko pertsonek heroi bezala tratatzen ninduten. Ni oso pozik nengoen familia ikusteaz eta bizirik jarraitzeaz.

Bat-batean bonba baten zaratak esnatu nau. Begiak ireki ditudanean, nire lagun batzuk ikusi ditut zaurituta eta beste batzuk hilda. Besorik gabe zegoen gazte bati lagundu diot medikuarengana eramaten, badakit hilko dela baina nik ezin dut gauza gehiagorik egin. Medikuarengana eraman dut baina bertan hil da.

Gaua iritsi da, ia ez daukat indarrik, gose naiz eta ez daukat ezer jateko.Gau honetan alemaniarrak etorri dira eta mostaza gasa bota digute, batzuk bizirik atera gara baina beste batzuk hil dira pozonduta.

Atxar Lareki


2015(e)ko otsailaren 6(a), ostirala

Pierre Etxeberriren Egunkaria: Euskaldun bat Lehenengo Mundu Gerran (12)

1915ko abuztuaren 29a  [Jarraitzen du]

Gaur arratsaldean egon naiz pentsatzen zenbat egun, hilabete edo urte egongo garen lubakietan. Atzoko batailagatik ezin dut siestarik egin ahal, momentu bakoitzean jende hila ikusten dudalako eta inaguantablea da. Lo egiteko edan behar dut, segitzen dut lo egin gabe, baina ordu bat eta ondoren lokartu naiz. Gaueko 11etan esnatu gaituzte, alemaniarrak atakatzen ari zirelako. Fusila hartu eta lubakietara joan gara, hor bakoitzaren tokia hartu dugu eta alemaniarrak hiltzen jarri gara.

1915ko abuztuaren 30a


Goizeko 5etan bukatu dugu eta lokartzeko denbora eman digute, baina nik eta beste hainbat ezin izan dugu lo egin. Nire lagunengan pentsatu dut eta negarrez jarri naiz, ezin dudalako beraien aupegiaz ahaztu. 13:00tan deitu digute bazkaltzeko eta gaur ere zaldia jan dugu, baina ni hortza gaizki nuenez gutxi jan dut. Arratsaldean gero eta min handiagoa egiten zidan eta horregatik obserbazio tokira joan naiz. Han medikuka hortza ikusi nau eta esan dit ezin dudala borrokatu eta gelditu beharko naizela obserbazio tokian. Hor gelditu naiz generala etorri arte, generala medikuarekin hitz egiten egon da eta berriz borrokatzera bueltatu behar nintzela esan didate. Ni bigilatzeko jarri dute, eta 5 minutu eta gero, alemaniarrek atakatu gaituzte. Azken bi egun hauek oso txarrak izan dira, batez ere nire lagunak hil direlakotz, faltan hartzen ditut, une oro haietan pentsatzen dut.

Patxi Iturralde