HISTORIA zein bestelako ISTORIOAK auzokideengana hurbiltzeko HORMARIK GABEKO IKASGELA
2015(e)ko martxoaren 19(a), osteguna
2015(e)ko martxoaren 18(a), asteazkena
"Guraso izaten ikasi egiten da"
ATZEKOZ AURRERA. FRANCISCO CASTAÑO. IRAKASLEA ETA FAMILIA AHOLKULARIA
«Nahi lukeen haurra hezten du askok, duen haurra hezi ordez»
Castañok uste du seme-alabak heztea garai batean baino zailagoa dela. Hori horrela, beharrezkotzat jo du ahaleginaren, errespetuaren eta elkarlanaren balioak berreskuratzea.
G
![]() |
| Argazkia: Marisol Ramirez, Argazki Press |
uraso izaten ikasi egiten dela dio Francisco Castaño irakasle eta familia aholkulariak (Ejea de los Caballeros, Espainia, 1966). «Beste edozein gauza bezala». Horretan laguntzeko, liburu bat egin du, Pedro Garcia Aguadorekin: Aprender a educar: evitar el mal comportamiento y el fracaso escolar (Hezten ikasi: jarrera txarrak eta eskola porrota nola saihestu). Donostian eta Bilbon aurkeztu dute liburua.
Nola ikasten dute gurasoek beren seme-alabak hezten?
Beste galdera batekin erantzungo diot horri: nola ausartzen gara seme-alabak hezten, aurretik ikasi edo prestatu gabe? Jendeak argi du informatika edo hizkuntzak ikasteko formatu egin behar dela: ikastaroak egin, eskoletara joan... Guraso izatearekin, ordea, kasu askotan ez da horrela gertatzen, eta akats handia da. Oso garrantzitsua da guraso eskoletara joatea, irakurtzea, eta batez ere behar denean laguntza eskatzea. Izan ere, askok uste dute beren kabuz moldatuko direla seme-alabek dituzten jarrera eta ikasketa arazoak konpontzeko, eta laguntza eskatzen dutenerako berandu da. Beste asko nahiko luketen haurra hezten saiatzen dira, ez daukatena.
Beste galdera batekin erantzungo diot horri: nola ausartzen gara seme-alabak hezten, aurretik ikasi edo prestatu gabe? Jendeak argi du informatika edo hizkuntzak ikasteko formatu egin behar dela: ikastaroak egin, eskoletara joan... Guraso izatearekin, ordea, kasu askotan ez da horrela gertatzen, eta akats handia da. Oso garrantzitsua da guraso eskoletara joatea, irakurtzea, eta batez ere behar denean laguntza eskatzea. Izan ere, askok uste dute beren kabuz moldatuko direla seme-alabek dituzten jarrera eta ikasketa arazoak konpontzeko, eta laguntza eskatzen dutenerako berandu da. Beste asko nahiko luketen haurra hezten saiatzen dira, ez daukatena.
Noiz eskatu behar da laguntza?
Seme-alabekin ezin dutela sentitzen duten lehen unean. Haurra oraindik txikia izan arren, jarrera batzuk gero etor daitekeenaren seinale dira. Ez da posible guraso batek bere 3-4 urteko umea ezin kontrolatzea. Ume hori nekez aldatuko da nerabezaroan. Horregatik da garrantzitsua txikitatik arauak eta mugak jartzea, eta umeak argi izatea, eskubideak dituen moduan, betebeharrak dituela.
Seme-alabekin ezin dutela sentitzen duten lehen unean. Haurra oraindik txikia izan arren, jarrera batzuk gero etor daitekeenaren seinale dira. Ez da posible guraso batek bere 3-4 urteko umea ezin kontrolatzea. Ume hori nekez aldatuko da nerabezaroan. Horregatik da garrantzitsua txikitatik arauak eta mugak jartzea, eta umeak argi izatea, eskubideak dituen moduan, betebeharrak dituela.
Gaur egun lehen baino zailagoa da seme-alabak heztea?
Bai, gizartean balio aldaketa bat izan delako. Lehen ahalegina, errespetua eta elkarlana ziren, besteak beste, nagusi. Orain, berriz, berehalakotasuna, ahaleginik eza, eta indibidualismoa. Gaur egun gazte askori gehien kezkatzen diena da Facebooken eta Twitterren zenbat jarraitzaile dituzten. Denen artean lan egin behar dugu garai bateko balioetara bueltatzeko.
Bai, gizartean balio aldaketa bat izan delako. Lehen ahalegina, errespetua eta elkarlana ziren, besteak beste, nagusi. Orain, berriz, berehalakotasuna, ahaleginik eza, eta indibidualismoa. Gaur egun gazte askori gehien kezkatzen diena da Facebooken eta Twitterren zenbat jarraitzaile dituzten. Denen artean lan egin behar dugu garai bateko balioetara bueltatzeko.
Balio aldaketa horrekin lotzen duzu eskola porrota. Zergatik?
Ahalegintzea eta hobetzeko nahia krisian dauden balioak direlako. Gaur egun, gaztetxo askok dena eginda ematea nahi dute. Lanak egiteko errazenera jotzen dute, eta ez dira ahalegintzen. Ez diete erakutsi horren garrantzia. Kontuan izan behar da eskola porrota Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan agertzen dela, orduan zailtzen baitira ikasketak. Baina aurreneko zantzuak Lehen Hezkuntzan agertzen dira. Horregatik da garrantzitsua adin horietan balio horiek ezartzea.
Ahalegintzea eta hobetzeko nahia krisian dauden balioak direlako. Gaur egun, gaztetxo askok dena eginda ematea nahi dute. Lanak egiteko errazenera jotzen dute, eta ez dira ahalegintzen. Ez diete erakutsi horren garrantzia. Kontuan izan behar da eskola porrota Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan agertzen dela, orduan zailtzen baitira ikasketak. Baina aurreneko zantzuak Lehen Hezkuntzan agertzen dira. Horregatik da garrantzitsua adin horietan balio horiek ezartzea.
Gurasoak ez al dira lan hori eskolen esku uzten ari?
Bai, eta hori ere aldatu behar da. Ez da posible ardura guztia irakasleen esku uztea, eta etengabe haien lana auzitan jartzea.
Bai, eta hori ere aldatu behar da. Ez da posible ardura guztia irakasleen esku uztea, eta etengabe haien lana auzitan jartzea.
Zeregin horretan aitona-amonek duten eginkizuna ere aztertzen duzue liburuan. Nolakoa izan behar du haien egitekoak?
Argi dago aitona-amonek gero eta ardura handiagoa hartzen dutela, gehiegizkoa. Aitona-amonek nahikoa egin dute gu hezten, orain gure seme-alabak hezteaz arduratzeko. Ni asko haserretzen naiz gurasoek aitona-amonei kargu hartzen dietenean, adibidez, seme-alabek etxeko lanak egin ez dituztelako, edo egokitzen zitzaiena meriendatu ez dutelako. Ardura hori ez da aitona-amonena, beren seme-alabena baizik. Haiei eskatu behar dizkiete azalpenak.
Argi dago aitona-amonek gero eta ardura handiagoa hartzen dutela, gehiegizkoa. Aitona-amonek nahikoa egin dute gu hezten, orain gure seme-alabak hezteaz arduratzeko. Ni asko haserretzen naiz gurasoek aitona-amonei kargu hartzen dietenean, adibidez, seme-alabek etxeko lanak egin ez dituztelako, edo egokitzen zitzaiena meriendatu ez dutelako. Ardura hori ez da aitona-amonena, beren seme-alabena baizik. Haiei eskatu behar dizkiete azalpenak.
Gurasoek duten arazoetako bat da seme-alabekiko komunikaziorik eza. Nola konpon daiteke hori?
Komunikazio espazioak sortuz haiekin txikitatik, haiei entzunez eta kasu eginez. Txikitan kasu egiten ez badiegu, ez dezagula espero nerabezaroan gauzak kontatzea.
Komunikazio espazioak sortuz haiekin txikitatik, haiei entzunez eta kasu eginez. Txikitan kasu egiten ez badiegu, ez dezagula espero nerabezaroan gauzak kontatzea.
Ainara Arratibel Gaston, Berria, 2015-martxoa-18a, 32 or.
2015(e)ko martxoaren 17(a), asteartea
Severn Cullis-Suzuki umea NBEn
Severn Cullis-Suzuki (1979ko azaroaren 30a, Vancouver, Kanada) biologoa, ekologoa eta ingurumen-ekintzailea da. 10 urterekin ECO (Environmental Childrens Organization) sortu zuen Vancouver-ko lagunekin batera. 1992ko ekainaren 3an, 12 urte zituenean, Vanessa, Morgan eta Michelle lagunekin hurbildu zen Río de Janeiron NBEko Ingurune eta Garapen-Konferentziara. Klasean ikusi bezala, horrela hitz egin zien bertan ziren ordezkari politikoei.
2015(e)ko martxoaren 14(a), larunbata
Calle 13ko "El Aguante", musikaz eta historiaz blai.
| Rodin Iruñean (2012) Argazkia: Patxi Abasolo |
Amaitu berri dugu 2. Ebaluazioa: ikasleek ikasi eta azterketak egin, irakasleok proba horiek zuzendu, ikasle horiek guztiak buruan izanik notak jarri, eta parentesia itxi beste parentesi berri bat zabaltzeko, hirugarrena eta azkena, ikasturteko azken txanpa. Une berezia izan da lerro hauek idazten duenarentzat, agur esan behar izan baitie DBH-4I taldeko ikasle zoragarri horiei. Gure Mintegia koordinatzeko ardura hartzea egokitu zait, eta bateragarria izan dadin talde bat utzi behar. Penaturik oso, dena esan behar da.
Azken saioan, 1929ko Krisi ekonomikoa gaia bukatu, eta piztu egin genuen musika tresna, Puerto Rico-ko Calle 13 taldeak abestutako kanta entzuteko. Ikusiko duzuenez, gertaera historikoz blai dago El Aguante. Gainetik bazen ere, horiek guztiak identifikatu eta komentatu genituen. Musikaz eta historiaz blai utzi genuen DBH-4I taldea, penaturik bezain pozik, gelditzen zaien ibilbidea primeran egingo duten segurtasunarekin. Bidai on, eta eutsi!
El Aguante [Calle 13]
Nacimos para aguantar lo que el cuerpo sostiene
aguantamos lo que vino y aguantamos lo que viene
aguantamos aunque tengamos los segundos contados
nuestro
cuerpo aguanta hasta quince minutos ahorcado.
Aguantamos
latigazos, que nos corten los dos brazos
fracturas
en cualquier hueso, tres semanas con un yeso.
Aguantamos
todo el tiempo las ganas de ir al baño
pa’
ver el cometa Halley, hay que aguantar 70 años.
Aguantamos
la escuela, la facultad, el instituto
a
la hora de cenar, nos aguantamos los erutos
el
pueblo de Burundi sigue aguantando la hambruna
aguantamos
tres días para llegar a la luna.
Aguantamos
el frío del ártico, el calor del trópico
aguantamos
con anticuerpos los virus microscópicos
aguantamos
las tormentas, huracanes, el mal clima
aguantamos Nagasaki,
aguantamos Hiroshima.
Aunque
no queramos, aguantamos nuevas leyes
aguantamos
hoy por hoy que todavía existan reyes
castigamos
al humilde y aguantamos al cruel
aguantamos
ser esclavos por nuestro color de piel.
Aguantamos
el capitalismo,
el comunismo,
el socialismo,
el feudalismo,
aguantamos hasta el pendejismo.
Aguantamos
al culpable cuando se hace el inocente
aguantamos
cada año a nuestro pu… presidente.
Aguantamos cualquier tipo de dolor aunque nos duela
aguantamos Pinochet,
aguantamos a Videla
Franco, Mao, Ríos
Montt, Mugabe, Hitler, Idi Amin
Stalin, Bush, Truman, Ariel
Sharón y Hussein.
Aguantamos
mas de veinte campos de concentración
cuando
nadas bajo el agua aguantas la respiración
pa’
construir una pared aguantamos los ladrillos
el
que no fuma se aguanta el olor a cigarrillo
aguantamos
que Monsanto infecte nuestra comida
aguantamos
el agente naranja y los pesticidas
cuando
navegamos, aguantamos el mareo
aguantamos
el salario mínimo y el desempleo.
Aguantamos las
Malvinas y la invasión
británica
en
la ciudad de Pompeya aguantamos
lava volcánica
y
dentro de la lógica de nuestra humanidad
nos
creemos la mentira y nadie aguanta la verdad.
Aguantamos al ateo, al mormón, al cristiano
al budista, al judío, aguantamos al pagano
aguantamos
el que vende balas y el que las dispara
aguantamos
la muerte de Lennon, la de Víctor
Jara.
Aguantamos
muchas guerras, Vietnam, la Guerra Fría
la Guerra
de los 100 años, la Guerra de los 6 días.
Que
aguanten la revancha, venimos al desquite
hoy
nuestro hígado aguanta lo que la barra invite.
2015(e)ko martxoaren 10(a), asteartea
2015(e)ko martxoaren 9(a), astelehena
Errusiako Iraultza: Alexandra Kollontai
Ostiralean izan genuen Errusiako Iraultza aztertzeko azken eguna. Eduarno Galeanok idatzitako Ispiluak: Mundu ia ororen historia (Espejos: Una historia casi universal) liburua bidelagun. Euskaraz, Txalapartak 2008an argitaratua. "Lenin", "Alexandra", "Stalin" eta "Rosa" irakurri ondoren, hurrengo gertaera historioetarako baliogarri izango ditugun "Ozarkeria" eta "Beltz hegaldun" testu laburrak izan genituen aztergai. Galeanok berak dioenez, "Ispiluak jendez lepo. Ikusezinek gaituzte ikusten. Ahantziek oroitzen. Gure burua ikustean, haiek ditugu ikusten. Gu joatean, badoaz?". Hona hemen gure testu liburuetan azaltzen ez diren balio handiko emakume horietako bat.
Alexandra
Maitasuna natural eta garbia izan dadin, edaten dugun uraren antzeko, aske eta elkarrena behar du izan; men egitea derrigortzen du arrak, ordea, eta atsegina ukatzen. Moral berririk gabe, egunerokoan errotiko aldaketarik gabe, ez da askatze beterik izango. Jendarte iraultzak ez badio gezurrik, guztiz ezabatu behar ditu, legez eta ohiturez, emakumearen gaineko gizonaren jabetza eskubidea eta bizi aniztasunaren aurkako arau zurrunak.
Hitzak gorabehera, hauxe zegien Alexandra Kollontaik, Leninen gobernuan ministro mailako emakume bakarrak.
Hari esker, homesexualitateak eta abortuak krimen izateari utzi zioten, ezkontza ez zen jada bizi osorako espetxealdi, bozka eta lansari berdinerako eskubidedun ziren emakumeak, eta bazeuden haurtzaindegi doakoak, auzo jantokiak eta ikuztegi kolektiboak.
Zenbait urte geroago, Stalinek iraultza burugabtu zuenean, Alexandrak onik atera ahal izan zuen berea. Baina Alexandra izateari lagata.
Eduardo Galeano
Harpidetu honetara:
Mezuak (Atom)
-
2014an Berria n argitaratu zen Edu Lartzangurenek Extefana Irastorza poetari egindako elkarrizketa. Bertan Extefanak kontatzen digu be...
-
Hurrengo astean Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa aztertuko dugu, eta prozesu historiko horrekin amaiera emango diogu ikasturteari...
-
Asteburuero bezala, altxatu eta postontzira joan naiz Berria egunkariaren bila. Honetan euskaldunon egunkariari esker, haurtzarorako bidai ...


